Chiến lược ESG cho doanh nghiệp Việt Nam: Từ “đáp ứng yêu cầu” đến tạo lợi thế cạnh tranh

Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp Việt Nam xem ESG là một “bộ tiêu chí” dành cho các tập đoàn đa quốc gia hoặc các doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên, bối cảnh kinh doanh toàn cầu đang thay đổi rất nhanh. ESG không còn là một chương trình mang tính tự nguyện mà đang dần trở thành một phần trong tiêu chí đánh giá năng lực của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Điều này đặc biệt đúng với các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Khi các thị trường lớn ngày càng yêu cầu minh bạch về phát thải carbon, nguồn gốc nguyên liệu, khả năng tái chế và trách nhiệm xã hội, ESG không còn là “giá trị cộng thêm” mà đang trở thành một điều kiện để duy trì năng lực cạnh tranh.

Thách thức lớn nhất không nằm ở vốn đầu tư

Nhiều doanh nghiệp cho rằng áp dụng ESG đồng nghĩa với việc phải đầu tư hàng chục hoặc hàng trăm tỷ đồng cho công nghệ mới. Thực tế, rào cản lớn nhất lại không phải là vốn mà là tư duy quản trị.

ESG không bắt đầu từ việc lắp đặt điện mặt trời hay thay thế toàn bộ dây chuyền sản xuất. ESG bắt đầu từ việc doanh nghiệp hiểu rõ tác động của mình đối với môi trường và xã hội, sau đó xây dựng lộ trình cải tiến dựa trên dữ liệu.

Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp quốc tế ưu tiên xây dựng hệ thống đo lường trước khi triển khai các dự án lớn. Khi biết chính xác mình đang tiêu thụ bao nhiêu năng lượng, phát sinh bao nhiêu chất thải và lượng phát thải đến từ đâu, doanh nghiệp mới có thể đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

ESG cần được tích hợp vào chiến lược kinh doanh

Một sai lầm phổ biến là giao toàn bộ trách nhiệm ESG cho một phòng ban riêng.

Trên thực tế, ESG là chiến lược liên quan đến mọi hoạt động của doanh nghiệp.

• Ban lãnh đạo định hướng mục tiêu phát triển bền vững.
• Bộ phận mua hàng lựa chọn nhà cung cấp đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
• Bộ phận sản xuất tối ưu nguyên vật liệu và năng lượng.
• Bộ phận kỹ thuật cải tiến quy trình nhằm giảm phát thải.
• Bộ phận tài chính đánh giá hiệu quả đầu tư dài hạn.
• Bộ phận kinh doanh truyền tải các giá trị bền vững tới khách hàng.

Khi ESG được tích hợp vào chiến lược, doanh nghiệp không chỉ giảm rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả vận hành, tăng khả năng thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường và củng cố uy tín thương hiệu. Nhiều doanh nghiệp trong khu vực Đông Nam Á đã đưa kinh tế tuần hoàn và ESG vào chiến lược phát triển nhằm sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và tạo giá trị dài hạn cho ngành bao bì cũng như chuỗi cung ứng.

Chuỗi cung ứng sẽ quyết định năng lực cạnh tranh

Trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp không còn cạnh tranh đơn lẻ mà cạnh tranh bằng cả chuỗi cung ứng.

Một doanh nghiệp có nhà máy hiện đại nhưng sử dụng nguyên liệu có dấu chân carbon cao hoặc lựa chọn nhà cung cấp thiếu minh bạch vẫn có thể gặp bất lợi khi tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Đó là lý do các tập đoàn lớn ngày càng yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thông tin về:

• Nguồn gốc nguyên liệu.
• Lượng phát thải trong quá trình sản xuất.
• Tỷ lệ vật liệu tái chế.
• Khả năng thu hồi và tái chế sau sử dụng.
• Các chứng nhận về môi trường và chất lượng.
• Dữ liệu phục vụ báo cáo ESG.

Xu hướng này phản ánh một thực tế quan trọng: giá thành vẫn là yếu tố cạnh tranh, nhưng không còn là yếu tố duy nhất.

Bao bì là một trong những cơ hội cải tiến nhanh nhất

Trong hành trình triển khai ESG, nhiều doanh nghiệp thường tập trung vào các dự án lớn như năng lượng tái tạo hoặc cải tạo dây chuyền sản xuất.

Đó là những giải pháp quan trọng nhưng cũng đòi hỏi nguồn lực đáng kể.

Trong khi đó, bao bì lại là một trong những lĩnh vực doanh nghiệp có thể cải tiến nhanh hơn.

Một giải pháp bao bì phù hợp có thể góp phần:

• Giảm sử dụng tài nguyên.
• Tăng khả năng tái chế.
• Hạn chế phát sinh chất thải.
• Hỗ trợ mục tiêu kinh tế tuần hoàn.
• Góp phần giảm phát thải trong chuỗi cung ứng thông qua lựa chọn vật liệu và tối ưu vòng đời sản phẩm.

Ở nhiều doanh nghiệp, việc thay đổi thiết kế hoặc vật liệu bao bì còn giúp tối ưu khối lượng vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả lưu kho. Chính vì vậy, bao bì ngày càng được xem là một mắt xích trong chiến lược phát triển bền vững chứ không đơn thuần là lớp bảo vệ sản phẩm.

Từ nhà cung cấp bao bì đến đối tác phát triển bền vững

Trước đây, doanh nghiệp thường lựa chọn nhà cung cấp bao bì dựa trên ba tiêu chí: giá thành, chất lượng và thời gian giao hàng.

Ngày nay, nhiều doanh nghiệp bắt đầu đặt thêm những câu hỏi khác:

• Vật liệu này có thể tái chế không?
• Có dữ liệu đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) hay không?
• Có hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thu thập dữ liệu ESG không?
• Có đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải của chuỗi cung ứng không?

Điều đó cho thấy vai trò của nhà cung cấp cũng đang thay đổi.

Một nhà cung cấp hiện đại không chỉ bán sản phẩm mà còn đồng hành cùng khách hàng trong việc giải quyết các bài toán về môi trường, tuân thủ quy định và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Carton Đá Việt Nam và định hướng đồng hành cùng doanh nghiệp

Trong xu hướng chuyển đổi xanh, doanh nghiệp không chỉ cần một loại bao bì đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn cần một đối tác hiểu được những thay đổi của thị trường quốc tế.

Đó cũng là định hướng mà Carton Đá Việt Nam theo đuổi.

Thay vì chỉ cung cấp sản phẩm, Carton Đá Việt Nam hướng tới việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp bao bì có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm tác động môi trường trong vòng đời sản phẩm và phù hợp với xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Định hướng này không xuất phát từ nhu cầu tiếp thị mà từ một thực tế đang diễn ra trên toàn cầu: bao bì ngày càng trở thành một phần của chiến lược ESG, của quản trị chuỗi cung ứng và của năng lực cạnh tranh.

Chuyển đổi xanh là một hành trình, không phải một dự án